Walidacja podpisu kwalifikowanego - czy Pzp w ogóle tego wymaga?

Pojęcie „walidacja” w ogóle nie pojawia się w przepisach z obszaru zamówień publicznych ani krajowych, ani unijnych. Funkcjonuje za to w rozporządzeniu eEIDAS (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32014R0910), przepisy którego wskazują, jak używać podpisu kwalifikowanego i wykonywać czynności z nim związane, ale nie mówi w jakich sytuacjach należy go użyć. Zgodnie z tym rozporządzeniem usługa walidacji kwalifikowanych podpisów elektronicznych jest sama w sobie usługą kwalifikowaną i może ją świadczyć wyłącznie kwalifikowany dostawca usług zaufania, który zapewnia walidację zgodnie z technicznymi i prawnymi wymogami eIDAS oraz umożliwia stronom ufającym otrzymanie wyniku procesu walidacji w automatyczny, wiarygodny i skuteczny sposób oraz przy użyciu zaawansowanego podpisu elektronicznego lub zaawansowanej pieczęci elektronicznej dostawcy kwalifikowanej usługi walidacji (art. 33 ust. 1 eIDAS). Jednak żaden przepis eIDAS nie wskazuje, w jakich sytuacjach podpis należy walidować, czyli dokonać sprawdzenia podpisu za pomocą dodatkowych, sformalizowanych, dedykowanych tej czynności narzędzi.

W związku z powyższym należy uznać, że walidacja jest czynnością wyłącznie z zakresu dobrej praktyki i nie powinna być traktowana jako kolejny uciążliwy obowiązek narzucany (jaką normą?) na zamawiającego. Podobne poglądy prezentuje również orzecznictwo – „(…) niewątpliwym jest, że podpis elektroniczny winien mieć możliwość jego walidacji sprawdzenia. Jednakże zdaniem Izby niezasadnym jest piętrzenie wokół podpisu elektronicznego wymagań przewyższającym wymagania co do podpisów składanych własnoręcznie. (…) Nadto podkreślić należy, że w świetle art. 32 ust. 2 elDAS nie ma wymogu dla oceny ważności kwalifikowanego podpisu elektronicznego uzyskania pozytywnego raportu weryfikacji, a jedynie zawarty został wymóg, aby system wykorzystany do walidacji kwalifikowanego podpisu elektronicznego zapewniał stronie ufającej prawidłowy wynik procesu walidacji i umożliwiał stronie ufającej wykrycie wszelkich problemów związanych z bezpieczeństwem.” (wyrok KIO z dnia 20.10.2020 r. sygn. KIO 2505/20).

Co więcej – do walidacji (ani weryfikacji) innych typów podpisów elektronicznych niż kwalifikowany nie odnosi się nawet eIDAS. Tymczasem Pzp dopuszcza w wielu sytuacjach, z których kluczowe jest podpisanie oferty, również podpis zaufany jak i osobisty.