Procedura odwrócona – co zamawiający bada (a czego nie) w pierwszym etapie

Zasadniczo procedura odwrócona nie ma definicji ustawowej, więc każdy użytkownik Pzp rozumie ją inaczej.

Jeżeli rozumie się ją wprost i bez dodatków tj. pierwszy etap stanowi badanie merytoryczne oferty zakończone (wstępnym) rankingiem ofert natomiast drugi to kwalifikacja wykonawców to wniosek może być tylko jeden.

Procedura odwrócona (wbrew obiegowym opiniom) nie dość, że obowiązuje zarówno w przetargu nieograniczonym powyżej progów unijnych to obowiązuje również w trybie podstawowym poniżej progów unijnych. Dlaczego? Ponieważ art. 126 ust. 1 Pzp (dla PN) oraz art. 274 Pzp (dla TP) nakazują najpierw oceniać oferty a potem wzywać do składania zasadniczej część podmiotowych środków dowodowych, o jest istotą procedury odwróconej. Realnie podejścia w obydwu trybach różnią się tylko tym, że w PN JEDZ-a można nie żądać wraz z ofertą a w TP oświadczenie o spełnianiu/braku podstaw zabawiający musi żądać wraz z ofertą.

Inna ciekawostką jest zakres żądanych dokumentów i postępowanie z nimi. Zgodnie z przepisami Pzp do dokumentów składanych wraz z ofertą mogą należeć (o ile są wymagane w danym postępowaniu):

1)      formularz ofertowy/formularz cenowy i/lub kosztorys,

2)      dokumenty potwierdzające równoważność,

3)      próbki,

4)      plany, opisy techniczne, projekty,

5)      harmonogramy (o różnym charakterze formalnym),

6)      zobowiązanie podmiotu trzeciego udostępniającego zasoby lub inny adekwatny dokument (art. 118 ust. 3 Pzp),

7)      oświadczenie o niepodleganiu wykluczeniu, spełnianiu warunków udziału w postępowaniu (art. 125 ust. 1/art. 273 ust. 2 Pzp),

8)      oświadczenie, z którego wynika, które roboty budowlane, dostawy lub usługi wykonają poszczególni wykonawcy (art. 117 ust. 4 Pzp)

9)      pełnomocnictwo,

10)  wadium,

11)  certyfikaty jakości

12)  inne …

Pod jakim kątem bada się w pierwszym etapie procedury dokumenty składane wraz z ofertą? Zamawiający weryfikuje brak podstaw odrzucenia oferty oraz ocenia ofertę uwzględniając:1)      zgodność treści oferty z warunkami zamówienia (art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp) – w tym za pomocą ewentualnych próbek/przedmiotowych środków dowodowych; następuje również wyjaśnienie treści oferty,

2)      potencjalnie rażąco niską cenę oraz błędy w jej obliczeniu (art. 226 ust. 1 pkt 8 i 10 Pzp).

3)      weryfikację podpisu,

4)      zgodność oferty z przepisami Pzp (art. 226 ust. 1 pkt 4 Pzp),

5)      prawidłowość wadium (art. 226 ust. 1 pkt 14 Pzp),

6)      ocenę ofert za pomocą kryteriów oceny ofert

Zamawiający nie ocenia ofert podlegających odrzuceniu.

Co ważniejsze - zamawiający nie musi badać oświadczenia o spełnianiu warunków/JEDZ-a, zobowiązania podmiotu trzeciego, oświadczenia konsorcjum o podziale prac - nie stanowią części oferty, lecz są podmiotowymi środkami dowodowymi, których badanie przypisane jest ustawowo do drugiego etapu tj. kwalifikacji podmiotowej. Nie ma obowiązku do wzywania wykonawcy do wyjaśnienia tych dokumentów w pierwszym etapie. Oferty bez tych dokumentów również powinny być oceniane w ramach pierwszego etapu (mogą być uzupełnione).

Powstaje uzasadnione pytanie – po co Pzp nakazuje składanie wraz z ofertą dokumentów, które realnie do oferty nie należą i nie są przedmiotowymi środkami dowodowymi, a więc do oceny oferty nie są potrzebne? To wie (być może) ustawodawca.